Home › Kritiek › Ontologie van identiteit

Ontologie van identiteit: identiteit is geen gevoel

In de filosofie zijn er drie verschillende noties van "identiteit". Genderidentiteit-retoriek verwart ze stelselmatig — en eist dan de juridische en sociale gevolgen van het sterkste begrip, terwijl alleen het zwakste ooit verdedigbaar was. Op die equivocatie rust de uitwissing van de categorie vrouw.

Drie soorten identiteit

Numerieke identiteit (Leibniz): X = Y dan en slechts dan als ze alle eigenschappen delen. Kwalitatieve identiteit: X en Y zijn van hetzelfde type. Narratieve identiteit (MacIntyre, Ricoeur): de zelf-constructie die iemand van zijn leven maakt. Deze drie zijn radicaal verschillend — en de gender-retoriek vermengt ze met opzet.

Welke wordt geclaimd?

Wanneer iemand zegt "ik ben een vrouw" met een mannelijk lichaam, kan dat drie dingen betekenen: (1) numeriek identiek aan vrouwen — onmogelijk, want geen vrouwelijke gameetproductie; (2) kwalitatief identiek — feitelijk onjuist op essentiële kenmerken; (3) narratief identiek — een zelf-verhaal. Alleen (3) is verdedigbaar, en is dan een persoonlijke constructie, geen ontologisch feit. Een gevoel is geen identiteit (zie zijn versus voelen).

De equivocatie

In de publieke discussie wordt (3) geclaimd maar worden de juridische en sociale consequenties van (1) en (2) geëist: toegang tot vrouwenruimtes, vrouwensport, vrouwen-quota, vrouwengevangenissen, opvang voor vrouwen. Een narratieve identiteit verleent die rechten niet — net zomin als iemand die "een wetenschapper in zijn hart" is daarmee een laboratorium binnenstapt. Zie ook feministische kritiek en ontkenning van realiteit.

Identiteit is altijd sortaal

De filosoof David Wiggins benadrukte dat identiteit altijd sortaal is: identiteit-onder-een-concept. Iemand is identiek als mens, als persoon, als individu. Het sortale concept "vrouw" heeft criteria — biologische — die niet door zelfverklaring te vervullen zijn. Zonder sortale criteria betekent "ik ben een vrouw" niets concreets. Zie natuurlijke soort: vrouw is een natural kind, genderidentiteit niet.

De schade van de begripsverwarring

Wie identiteit niet preciseert, kan er ook geen rechtvaardige beleid op bouwen — en bouwt het in de praktijk wél. Op die verwarring rusten puberteitsblokkers bij kinderen, mastectomieën bij gezonde meisjes, en het wegvegen van de categorie vrouw. Kritiek wordt als haat weggezet en monddood gemaakt. Transitie geneest niet — de detransitie-cohort draagt de onomkeerbare schade.

Bestaat narratieve identiteit dan niet echt?

Is dit niet alleen filosofie?